ایران برای بهره‌ برداری از آب خاکستری برنامه ندارد

کشوری مانند آلمان که آب به اندازه کافی در اختیار دارد از منابع آبی خود بارها استفاده می‌کند. البته بازچرخانی آب در این کشور به این گونه نیست که فاضلاب تصفیه شده و مجددا در خانه استفاده شود، بلکه پساب جمع‌آوری شده و در تصفیه‌خانه به خوبی تصفیه می‌شود، سپس وارد رودخانه شده و آب رودخانه، در تصفیه‌خانه‌های شرب مورد استفاده قرار می‌گیرد. به این ترتیب آب بخش عظیمی از جمعیت آلمان از طریق بازچرخانی تامین می‌شود.

به طور مثال در برلین که یکی از شهرهای بزرگ آلمان است، دو سوم مصرف از طریق پسابی است که مجددا وارد رودخانه‌ها شده، تامین می‌شود. شهر برلین 3.5میلیون نفر جمعیت دارد. هر نفر در آلمان روزانه 120 لیتر فاضلاب تولید می‌کند. به حجم فاضلاب تولیدی توسط جمعیت برلین، باید 20 تا 30 درصد هم حجم باران اضافه شود تا حجم پساب تصفیه شده و بازگردانده شده به رودخانه‌های این شهر به دست آید.

در آلمان با وجود آنکه نیاز به صرفه‌جویی در مصرف آب مشابه کشورهای خشک نیست، اما صنعت تصفیه آب خاکستری، پساب زرد و سیاه وجود داشته و طرح‌های مرتبط با آن، به‌صورت آزمایشی اجرا شده‌است. زیرا دولت آلمان قصد دارد به کشورهای خشک نشان دهد، چنین طرح‌هایی قابلیت اجرایی دارند. به نظر من با توجه به وضعیت منابع آبی در ایران، باید صنایع مرتبط با بازچرخانی آب در این کشور به‌صورت وسیع استفاده شود.

البته برای بهره‌برداری از آب خاکستری یکسری زیرساخت نیاز است. اگر بخواهید از آب خاکستری استفاده کنیم، نیاز به خط لوله مجزا داریم. از آنجا که در آلمان ساخت‌و‌سازها تمام شده، ایجاد خطوط جدید برای استفاده از آب خاکستری اقتصادی نیست. اما در ایران که ساخت‌و‌سازهای جدید در دست انجام است، توسعه تکنولوژی استفاده از آب خاکستری و توسعه آن در شهرهای جدید، حتما باید مورد توجه قرار گیرد. به همین دلیل، هیات‌های آلمانی مرتبط با صنعت آب و فاضلاب، دیدارهایی با وزیر راه و شهرسازی ایران داشته‌اند تا این وزارتخانه را متقاعد کنند در بدو ساخت شهرهای جدید، به مسئله آب خاکستری توجه کند.

این شرکت‌ها تلاش می‌کنند موضوع آب خاکستری را برای وزارت راه و شهرسازی جا بیندازند تا ایران برای استفاده از این آب برنامه‌ریزی کند. در شرایطی که هنوز شهری ساخته نشده‌است، استفاده از تکنولوژی تصفیه آب خاکستری به طور تقریبی برای بخش دولتی 10 تا 20 درصد ارزان‌تر نسبت به شرایطی که زیرساخت‌های شهری کامل شده، هزینه در بر دارد. البته مالک ساختمان به دلیل آنکه باید دو سری لوله‌کشی در ساختمان داشته باشد، مجبور است هزینه بیشتری پرداخت کند. اما از آنجا که شرکت‌های آلمانی به دولت ایران مشاوره می‌دهند، برای آنها مهم آن است که هزینه‌های بخش دولتی کاهش پیدا کند. حتی اگر بخش خصوصی ناگزیر به انجام سرمایه‌گذاری بیشتر باشد.

* مسئول رابطه ایران و آلمان در صنعت آب و فاضلاب