کمر صنعت فولاد خم شد

بحران فروش، مشکلی بود که فولادسازان چندین ماه درباره آن سخن گفتند، حالا بعد از این مشکل که هنوز برطرف نشده و موضوع دامپینگ چینی‌ها که با بالاتر رفتن تعرفه واردات فولاد، سعی بر جلوگیری آن شد، این بار بخش خصوصی فولاد از دامپینگ غیرمستقیم فولادسازان داخلی در بازار می‌گویند. تولید مازاد از تقاضای بازار که بر اثر سکون در بازار مسکن رخ داد از یک سو و کاهش قیمت جهانی فولاد از سوی دیگر دست بر دست هم داد تا کمر صنعت فولادی ایران را خم کند. فولادی‌ها نیز مانند سایر صنایع دیگر از آسیب انتظار شرایط پساتحریم بی‌نصیب نماندند و کارد تا جایی در استخوان فولادی‌ها فرورفت که نام این صنعت پنج بار در نامه چهار وزیر کابینه یازدهم به رئیس‌جمهور آورده شد. حالا اما فولادی‌ها از اتفاق تازه‌تری خبر می‌دهند که دیگر نه ارتباطی به چینی‌ها دارد و نه مسکن و قیمت جهانی، بلکه به فولادسازان بزرگ داخلی برمی‌گردد. 

حـمیدرضا طاهری‌زاده، نـایـب رئـیـس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، از دامپینگ فولادسازان داخلی به طور غیرمستقیم در بازار خبر می‌دهد و به «فرصت امروز» می‌گوید: «تهاتر کالای فولادسازان داخلی، امروز گریبان‌گیر صنعت فولاد کشور شده و دودش در چشم بخش خصوصی فولاد کشور می‌رود. شرکت‌های بزرگ فولادی به‌جای پرداخت نقدی بدهی به پیمانکاران خود، کالا می‌دهند و پیمانکاران نیز برای تبدیل این کالا به پول، آنها را با قیمت بسیار نازل در بازار عرضه می‌کنند.»

او می‌افزاید: «ما از فولادسازان بزرگ خواهش می‌کنیم که جلوی این اقدام را بگیرند و به جای تهاتر کالا، پول به پیمانکاران پرداخت کنند.»

نــایـب‌رئـیـس انـجمن تولیدکنندگان فولاد، در پاسخ به اینکه این اتفاق از چه زمانی رخ داده و این فولادها چند‌درصد زیر قیمت در بازار عرضه می‌شوند؟ توضیح می‌دهد: «حدود 15 روز است که این دامپینگ داخلی رخ داده و این فولادها 15‌درصد زیر قیمت بورس در بازار ارائه می‌شود. ما با بالا بردن تعرفه واردات محصولات فولادی توانستیم جلوی دامپینگ چین، روسیه و ترکیه را در بازار بگیریم اما اکنون شاهد دامپینگ داخلی در بازار هستیم بنابراین از وزیر صنعت درخواست می‌کنیم که راسا به این موضوع ورود کنند.»

طاهری‌زاده درباره اینکه کدام شرکت‌ها این‌گونه تهاتر انجام می‌دهند، بیان می‌کند: «فولاد مبارکه اصفهان، فولاد خوزستان، ذوب‌آهن اصفهان و اخیرا هم شرکت فولاد خراسان این کار را انجام می‌دهند.»

خبر از اتفاقی ناخوش می‌رسد که بازار فولاد را در شرایط بحرانی بیش از پیش آشفته کرده است. بهرام سبحانی، مدیرعامل فولاد مبارکه اصفهان، در پاسخ به این پرسش که آیا فولاد مبارکه به جای نقدینگی کالا با پیمانکاران خود تهاتر می‌کند؟ به «فرصت امروز» می‌گوید: «ما در مقابل بدهی‌ها هیچ‌گونه تهاتری انجام نمی‌دهیم مگر اینکه مطمئن باشیم کسی که این کالا را دریافت می‌کند در پروژه خودش از آن استفاده می‌کند وگرنه برای کار تجاری و فروش، هیچ کالایی به پیمانکاران تحویل داده نمی‌شود.»

کاهش فعالیت‌های عمرانی و وجود مانع برای صادرات موجب شده صنعت فولاد کشور امروز با بحران مواجه شود. تولید داخل در بازارهای جهانی قدرت رقابت ندارد و از سوی دیگر تولیدکنندگانی مثل چین و اوکراین اقدام به دامپینگ در بازار داخلی می‌کنند. از سوی دیگر کاهش فعالیت‌های عمرانی که ناشی از تخصیص داده نشدن بودجه‌های این بخش است نیز موجب شده که میلیون‌ها تن فولاد در انبارهای فولادسازان بزرگ باقی بماند. در این شرایط فولادسازان بزرگ ناچار به تهاتر کالا برای پرداخت بدهی‌های خود به پیمانکارانی می‌شوند که نیاز به نقدینگی دارند. بنابراین آنچه امروز در بازار فولاد مشاهده می‌شود، اتفاقی است که شاید نتوان برای آن مقصر مشخصی پیدا کرد اما دست‌کم می‌توان جلوی آن را گرفت.