فرصت امروز: بازار مسکن ایران در حالی وارد ماه های پایانی سال شده که نشانه هایی از تغییر رفتار فروشندگان و افزایش قیمت های پیشنهادی در برخی مناطق، توجه فعالان بازار را به خود جلب کرده است. در هفته های اخیر، همزمان با رشد قیمت طلا، ارز و سایر بازارهای دارایی، بار دیگر این پرسش مطرح شده که آیا باید منتظر جهش جدید در بازار مسکن باشیم یا این افزایش ها تنها یک موج کوتاه مدت است. در چنین شرایطی، عبارت «پیش بینی قیمت مسکن» به یکی از پرتکرارترین جستجوها تبدیل شده و فعالان بازار به دنبال درک مسیر آینده این بازار هستند.
به گزارش دنیای اقتصاد، به نقل از فعالان صنفی بازار مسکن، در ماه های اخیر قیمت های پیشنهادی فروش در برخی مناطق تهران بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که اگرچه هنوز به طور کامل در معاملات قطعی منعکس نشده، اما می تواند سیگنالی مهم از تغییر انتظارات در بازار باشد.

یکی از نکات کلیدی در تحلیل پیش بینی قیمت مسکن، تفاوت میان «قیمت پیشنهادی» و «قیمت معاملاتی» است. در حال حاضر، بخش زیادی از افزایش های اعلام شده مربوط به فایل های فروش و قیمت های درج شده در آگهی هاست، نه الزاماً معاملات نهایی.
در دوره های رکودی، معمولا فروشندگان قیمت های بالاتری پیشنهاد می دهند، اما به دلیل کاهش قدرت خرید، بسیاری از این فایل ها به معامله منجر نمی شود. به همین دلیل، برای تحلیل دقیق بازار باید بررسی کرد که آیا این افزایش قیمت ها به معاملات واقعی نیز سرایت کرده یا خیر.
برای درک بهتر پیش بینی قیمت مسکن، باید به عوامل موثر بر این بازار توجه کرد. در حال حاضر چند متغیر کلیدی در حال شکل دادن به انتظارات بازار هستند.
نخستین عامل، افزایش قیمت در بازارهای موازی مانند طلا و ارز است. تجربه سال های گذشته نشان می دهد که بازار مسکن معمولا با تاخیر نسبت به این بازارها واکنش نشان می دهد. به عبارت دیگر، زمانی که سرمایه ها از بازارهای نقدشونده به سمت دارایی های امن تر حرکت می کنند، مسکن نیز در مسیر رشد قرار می گیرد.
عامل دوم، افزایش هزینه های ساخت است. رشد قیمت مصالح ساختمانی، دستمزد نیروی کار و هزینه زمین، باعث شده قیمت تمام شده ساخت مسکن افزایش یابد. این موضوع به طور طبیعی بر قیمت فروش واحدهای نوساز تاثیر می گذارد.
عامل سوم، کاهش عرضه در بازار است. رکود ساخت و ساز در سال های اخیر باعث شده تعداد واحدهای آماده عرضه کاهش پیدا کند و این موضوع فشار افزایشی بر قیمت ها وارد کند.
یکی از مهم ترین متغیرها در پیش بینی قیمت مسکن در ایران، نرخ ارز است. هرگونه افزایش در قیمت دلار می تواند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر بازار مسکن اثر بگذارد.
افزایش نرخ ارز از یک سو هزینه ساخت را بالا می برد و از سوی دیگر باعث افزایش انتظارات تورمی می شود. در چنین شرایطی، مالکان تمایل دارند دارایی خود را با قیمت های بالاتر عرضه کنند تا ارزش سرمایه شان حفظ شود.
به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان معتقدند که مسیر آینده بازار مسکن تا حد زیادی به روند دلار وابسته است.
عدد ۵۰ درصدی که در برخی گزارش ها مطرح می شود، به معنای افزایش قطعی قیمت مسکن در کل بازار نیست. این عدد بیشتر به سقف افزایش قیمت های پیشنهادی در برخی مناطق خاص اشاره دارد.
در واقع، بازار مسکن در حال حاضر در شرایطی قرار دارد که می توان آن را «رکود تورمی» نامید؛ یعنی قیمت ها تمایل به افزایش دارند، اما حجم معاملات پایین است. در چنین شرایطی، امکان رشد قیمت در آگهی ها وجود دارد، اما این رشد لزوماً به معاملات واقعی تبدیل نمی شود.
برای ارائه یک پیش بینی قیمت مسکن دقیق، می توان چند سناریوی اصلی را در نظر گرفت.
در سناریوی اول، اگر نرخ ارز همچنان روند صعودی داشته باشد و تورم بالا باقی بماند، احتمال افزایش قیمت مسکن نیز بیشتر خواهد شد. در این حالت، بازار ممکن است وارد یک فاز صعودی جدید شود.
در سناریوی دوم، اگر شرایط اقتصادی به سمت ثبات حرکت کند و قدرت خرید مردم بهبود نیابد، بازار در وضعیت رکود باقی خواهد ماند. در این حالت، افزایش قیمت ها محدود خواهد بود و معاملات در سطح پایین ادامه پیدا می کند.
در سناریوی سوم، در صورت کاهش انتظارات تورمی یا کنترل نرخ ارز، ممکن است بازار وارد فاز اصلاح شود و قیمت ها تعدیل شوند.
یکی از مهم ترین چالش های بازار مسکن، کاهش قدرت خرید خانوارهاست. افزایش قیمت ها در سال های اخیر باعث شده فاصله میان درآمد و قیمت مسکن به شدت افزایش یابد.
در چنین شرایطی، بسیاری از خریداران واقعی از بازار خارج شده اند و تقاضای موثر کاهش یافته است. این موضوع باعث شده بازار نتواند به راحتی وارد یک فاز رونق شود، حتی اگر قیمت ها افزایش یابد.
بازار اجاره نیز به شدت تحت تاثیر قیمت مسکن قرار دارد. افزایش قیمت واحدهای مسکونی، معمولا با رشد اجاره بها همراه می شود. به همین دلیل، هرگونه تغییر در قیمت مسکن می تواند مستقیما بر وضعیت مستاجران اثر بگذارد.
در حال حاضر، گزارش ها نشان می دهد که فشار بر مستاجران افزایش یافته و هزینه تامین مسکن به یکی از مهم ترین دغدغه های خانوارها تبدیل شده است.
پیش بینی قیمت مسکن نشان می دهد که این بازار در نقطه ای حساس قرار دارد. از یک سو، عوامل تورمی و افزایش هزینه های ساخت می تواند قیمت ها را به سمت بالا هدایت کند، و از سوی دیگر، ضعف تقاضا و کاهش قدرت خرید، مانع از جهش سریع بازار می شود.
در چنین شرایطی، پاسخ به این سوال که آیا قیمت مسکن ۵۰ درصد افزایش می یابد، به متغیرهای متعددی بستگی دارد و نمی توان یک پاسخ قطعی برای آن ارائه کرد. آنچه مشخص است این است که بازار مسکن همچنان تحت تاثیر انتظارات تورمی و تحولات اقتصادی قرار دارد و مسیر آینده آن بیش از هر چیز به شرایط کلان اقتصاد وابسته است.
به همین دلیل، سرمایه گذاران و خریداران باید با دقت بیشتری بازار را دنبال کنند و تصمیم های خود را بر اساس تحلیل واقع بینانه و نه هیجانات کوتاه مدت اتخاذ کنند. بازار مسکن در ایران همواره یکی از مهم ترین بازارهای سرمایه گذاری بوده است، اما در شرایط فعلی، ورود به این بازار نیازمند بررسی دقیق تر و درک بهتر از روندهای اقتصادی است.